Proefperiode hoorapparaat: gratis testen voor je koopt (28 dagen)

Een hoorapparaat koop je in België nooit blind. Voor je beslist, draag je het toestel wekenlang in je eigen leven: thuis, op straat, aan de telefoon, op een druk feest. Die proefperiode is wettelijk geregeld, gratis en vrijblijvend. Bij een eerste toestel duurt ze minstens 28 kalenderdagen, bij een hernieuwing minstens 14. Gebruik je die weken goed, dan weet je daarna precies of het toestel bij je past. Wie ze laat voorbijgaan met het toestel in de lade, betaalt straks voor een apparaat dat tegenvalt.

Zo is de proefperiode wettelijk geregeld

De proefperiode is geen commercieel extraatje van hoorcentra maar een verplicht onderdeel van de RIZIV-procedure. De regels op een rij:

• Bij een eerste hoorapparaat duurt de proef minstens 28 kalenderdagen.
• Bij een hernieuwing van je toestel is dat minstens 14 kalenderdagen.
• Dit zijn minimumtermijnen. Heb je meer tijd nodig, dan mag de audicien de proef verlengen.
• Na de proef stelt de audicien een testverslag op met de werkelijk gemeten gehoorwinst.

De kortere termijn bij een hernieuwing is logisch: je weet dan al hoe het voelt om een hoorapparaat te dragen en je hoeft alleen het nieuwe toestel met je oude te vergelijken. Bij een eerste toestel heb je die ervaring niet, en went je brein bovendien pas na enkele weken aan de nieuwe geluiden. Vandaar de vier volle weken.

Gratis en vrijblijvend, met één voorwaarde

De proef kost je niets en verplicht je tot niets. Er is één voorwaarde: je hebt een testvoorschrift van een NKO-arts nodig. Hoe je dat krijgt en wat erop staat, lees je in ons artikel over het NKO-voorschrift. Zonder dat voorschrift kan het hoorcentrum geen officiële proef binnen de RIZIV-procedure starten.

Vrijblijvend betekent echt vrijblijvend. Je mag na de proef beslissen om niet te kopen, om een ander model te proberen of om naar een ander hoorcentrum te stappen. De proef is voor jou gratis en verplicht je tot niets; de kosten van een proef zonder aankoop draagt het hoorcentrum.

De start: het toestel wordt op jouw oren afgesteld

Bij je eerste bezoek aan het hoorcentrum meet de audicien je gehoor opnieuw en bekijkt hij het audiogram van je NKO-arts. Volwassenen vullen ook een vragenlijst in over hun hoorproblemen in het dagelijks leven: wat mis je, in welke situaties, wat wil je terug kunnen?

Op basis daarvan stelt de audicien een toestel voor en programmeert hij het op jouw gehoorverlies. Elke frequentie wordt apart versterkt, precies zoveel als jouw audiogram vraagt. Je krijgt uitleg over het dragen, het schoonmaken, het opladen of de batterijen, en dan ga je ermee naar huis.

Verwacht in het begin een vreemd gevoel. Je eigen stem klinkt anders, je hoort geluiden die je jaren niet meer hoorde: de koelkast, je voetstappen, ritselend papier. Dat is normaal en het went. Net daarom duurt de eerste proefperiode 28 dagen en geen week.

Wat je tijdens de proef het best uittest

De valkuil van elke proefperiode: het toestel alleen thuis dragen, in de zetel, bij de radio. Zo kom je er niet achter hoe het presteert waar het er echt toe doet. Neem je agenda erbij en zorg dat deze situaties allemaal aan bod komen.

Thuis en in stille ruimtes

Begin rustig. Draag het toestel elke dag, ook als je alleen bent. Let op de kleine geluiden: de klok, de vaatwasser, vogels in de tuin. Stoort de versterking je, of klinkt het natuurlijk? Merk je een ruis of gepiep als het stil is, noteer het dan voor je audicien.

Gesprekken en gezelschap

Dit is voor de meeste mensen de reden om een hoorapparaat te nemen. Test gesprekken in alle vormen: één op één aan tafel, met meerdere mensen tegelijk, op een verjaardagsfeest met achtergrondlawaai, in een restaurant of café. Versta je je gesprekspartner zonder telkens "wat zeg je?" te vragen? Kun je een gesprek volgen als er twee mensen door elkaar praten?

Televisie en telefoon

Zet de televisie op het volume dat je huisgenoten normaal vinden en check of je het nieuws en films goed volgt. Bel met vaste lijn en gsm. Veel moderne toestellen verbinden via Bluetooth rechtstreeks met je smartphone; test of dat vlot werkt en of de geluidskwaliteit goed genoeg is.

Buiten en onderweg

Wind is de klassieke stoorzender voor hoorapparaten. Ga wandelen of fietsen op een winderige dag en luister wat het toestel daarvan maakt. Test ook het verkeer: hoor je auto's aankomen, en van de juiste kant? Neem eens de trein of de bus en probeer een omroepbericht te verstaan.

Werk je nog, draag het toestel dan zeker op het werk: vergaderingen, telefoontjes, een babbel aan de koffiemachine. Zit je vaak in de auto, let dan op het motorgeluid en gesprekken met passagiers.

Comfort en bediening tellen even hard mee

Geluid is niet alles. Een hoorapparaat draag je 12 uur of langer per dag, dus het moet ook fysiek goed zitten. Vragen die je jezelf tijdens de proef stelt:

• Voelt het toestel na een hele dag nog comfortabel, of begint je oor te irriteren?
• Blijft het goed zitten bij bewegen, sporten of het afzetten van een mondmasker of bril?
• Kun je de knopjes of de app vlot bedienen, ook met minder soepele vingers?
• Gaat de batterij of de acculading lang genoeg mee voor jouw dagritme?
• Lukt het schoonmaken en het vervangen van filters of domes zelfstandig?

Klinkt iets scherp, te luid of te dof, wacht dan niet tot het einde van de proef. Ga langs bij je audicien voor een bijregeling. Meestal zijn twee of drie tussentijdse afspraken nodig voor het toestel helemaal goed staat, en dat hoort gewoon bij de proefperiode.

Meerdere toestellen vergelijken

Twijfel je tussen twee modellen, bijvoorbeeld een achter-het-oor-toestel en een in-het-oor-toestel, of tussen een basismodel en een duurdere uitvoering? Zeg dat bij de start. De audicien kan na het eerste toestel een tweede laten proberen, zodat je echt vergelijkt in plaats van gokt.

Weet daarbij: de RIZIV-tegemoetkoming is een vast bedrag, ongeacht de prijs van het toestel. Bij een geconventioneerde audicien krijg je als 65-plusser bijvoorbeeld € 859,59 voor één toestel en € 1.701,46 voor twee. Alles wat het toestel meer kost, betaal je zelf. Net daarom loont het om tijdens de proef te checken of de duurdere versie dat verschil voor jou waard is. Wat je in jouw situatie precies terugkrijgt, bereken je met de calculator op onze terugbetalingspagina.

Het testverslag: minstens 5 dB winst

Aan het einde van de proef meet de audicien opnieuw je gehoor, dit keer met het toestel in. Het verschil met je audiogram zonder toestel is de gehoorwinst. Voor de RIZIV-terugbetaling moet die winst minstens 5 dB bedragen op de vocale index, of moet je spraakverstaan met minstens 5% verbeteren, allebei gemeten met spraakaudiometrie. Kan spraakaudiometrie om medische redenen niet, dan geldt een winst van minstens 10 dB bij toonaudiometrie in vrij veld.

De audicien schrijft de resultaten in een testverslag, in de administratie bekend als bijlage 17 deel 2. Met dat verslag ga je terug naar je NKO-arts, die het definitieve voorschrift voor de aflevering schrijft. Daarna dient het hoorcentrum je dossier in bij je mutualiteit. Hoe de goedkeuring en de uitbetaling verlopen, lees je in ons overzicht van de terugbetaling van een hoorapparaat.

Het toestel bevalt niet: wat dan?

Geef het niet te snel op, maar geef ook geen geld uit aan een toestel waar je niet achter staat. Bij twijfel zijn dit je opties, in deze volgorde:

1. Laat bijregelen. Veel klachten, zoals een galmende eigen stem of scherpe hoge tonen, verdwijnen met een andere afstelling.
2. Vraag een ander model. De proef begint dan opnieuw met dat toestel.
3. Stop de proef. Je geeft het toestel terug en betaalt niets. Je voorschrift blijft binnen de geldigheidstermijn bruikbaar, dus je kunt later of elders opnieuw proberen.

Koop je niets, dan verlies je je rechten niet. Je kunt maanden later alsnog een proef starten, eventueel bij een andere audicien. Kijk alleen na of je testvoorschrift nog geldig is; is het te oud, dan schrijft de NKO-arts een nieuw.

Haal alles uit die weken

De proefperiode is de enige kans om een toestel van soms duizenden euro's te testen zonder risico. Draag het toestel dus elke dag en van 's morgens tot 's avonds, sleep het mee naar de situaties waar je gehoor het lastigst heeft, en noteer wat stoort. Met die notities maakt je audicien het toestel beter, en neem jij aan het einde een beslissing op basis van vier weken ervaring in plaats van een kwartier in de winkel.