Je hoorapparaat schoonmaken en onderhouden: zo gaat het jaren mee

Een hoorapparaat werkt de hele dag in een warme, vochtige gehoorgang vol oorsmeer. Dat is ongeveer de zwaarste omgeving die je een stukje elektronica kunt aandoen. Zonder onderhoud raakt de geluidsuitgang verstopt, klinkt het toestel dof en slijt het sneller dan nodig. Met een paar minuten aandacht per dag houd je de klank helder en haal je makkelijk de vijf tot zeven jaar die een toestel hoort mee te gaan. Dit is de routine.

Elke dag: afvegen en controleren

Maak er een vast avondritueel van, op het moment dat je het toestel uitdoet:

1. Veeg het hele toestel af met een droge, zachte doek of een tissue. Zo verwijder je huidvet, zweet en los oorsmeer.
2. Bekijk de geluidsuitgang en de dome of het oorstukje. Zit er oorsmeer op of in, borstel het weg met het meegeleverde borsteltje. Houd het toestel daarbij met de opening naar beneden, zodat het vuil eruit valt in plaats van erin.
3. Leg het toestel op een vaste plek te drogen, niet op de rand van de wastafel en niet in de buurt van kleine kinderen of huisdieren. Honden zijn berucht: ze kauwen een hoorapparaat in seconden kapot.

Doe het toestel altijd uit vóór het douchen, en zet het pas weer in als je oren droog zijn. Ook haarlak en make-up zijn boosdoeners: breng die aan voordat je het toestel indoet.

Elke week: de grondige beurt

Eén keer per week neem je iets meer tijd:

• Domes en oorstukjes. Haal de dome van de luidspreker en borstel hem schoon. Is hij verkleurd, gescheurd of stug geworden, vervang hem dan. Een op maat gemaakt oorstukje van een achter-het-oor-toestel mag je loskoppelen en in lauw water schoonmaken. Let op: alleen het oorstukje en het slangetje, nooit het deel met de elektronica. Laat alles volledig drogen voor je het weer aansluit, want één druppel in het slangetje smoort het geluid.
• Microfoonopeningen. Borstel de kleine roostertjes voorzichtig af. Peuter er nooit in met een naald, tandenstoker of paperclip.
• Slangetje controleren. Kijk bij een achter-het-oor-toestel of het slangetje barstjes vertoont of geel en hard is geworden. Een versleten slangetje laat geluid lekken en is een bekende oorzaak van gefluit. Je hoorcentrum vervangt het in enkele minuten.

Filters: klein onderdeel, groot verschil

De meeste moderne toestellen hebben een oorsmeerfilter (vaak wax guard genoemd) dat de luidspreker beschermt. Raakt dat filter verstopt, dan klinkt het toestel dof of lijkt het zelfs stuk, terwijl er alleen een onderdeel van een paar cent moet worden vervangen.

Vervang het filter gemiddeld om de 4 tot 8 weken. Hoe vaak precies, hangt af van hoeveel oorsmeer je aanmaakt. Twee duidelijke signalen dat het tijd is: het gaasje is geel of bruin verkleurd, of het geluid wordt zwakker en doffer. Het vervangen gaat met een simpel steekgereedschapje dat bij de filters zit. Vind je dat lastig met minder soepele vingers, vraag dan je audicien om het voor te doen of laat het bij elk bezoek aan het hoorcentrum meteen doen.

Denk je bij dof geluid eerst aan een defect, loop dan het rijtje af: filter, dome, slangetje. In ons artikel over een fluitend of piepend hoorapparaat staat een vergelijkbare checklist voor fluitproblemen.

Vocht: de stille sluipmoordenaar

De meeste hoorapparaten kunnen tegen een spatje regen of wat zweet, maar vocht dat zich dag na dag ophoopt, tast de elektronica langzaam aan. Zo houd je het toestel droog:

• Gebruik een droogdoosje. Leg je toestellen 's nachts in een doosje met droogtabletten of in een elektrische droogbox die met warme lucht droogt. Zeker in de zomer, na het sporten en na een dag in de regen is dat geen luxe.
• Batterijklepje open. Heb je een toestel met wegwerpbatterijen, laat het klepje dan 's nachts openstaan. Het vocht kan er dan uit en de batterij gaat langer mee. Bij oplaadbare toestellen vangt de oplader dit grotendeels op: veel laders drogen het toestel tijdens het laden. Meer over dat verschil lees je in onze vergelijking tussen oplaadbaar en batterijen.
• Nooit forceren met hitte. Leg een nat toestel nooit op de verwarming, in de zon achter glas of onder een haardroger. De hitte vervormt de behuizing en beschadigt de elektronica. Haal de batterij eruit, dep het toestel droog en leg het minstens 24 uur in het droogdoosje.

Wat je nooit doet

Een kort lijstje om schade te vermijden:

• Nooit het toestel zelf onder water houden of met alcohol, ontsmettingsmiddel of schoonmaakproducten bewerken.
• Nooit met scherpe voorwerpen in openingen peuteren.
• Nooit het toestel zelf openschroeven. Daarmee vervalt bovendien je garantie.
• Nooit het toestel in een broekzak of los in een handtas bewaren. Gebruik het bewaardoosje.
• Nooit doorgaan met dragen als het toestel pijn doet of kapot aanvoelt. Laat het nakijken.

Grote beurt: laat de audicien meekijken

Hoe goed je zelf ook poetst, laat je toestel één tot twee keer per jaar professioneel reinigen en doormeten bij je hoorcentrum. De audicien haalt vuil weg op plekken waar jij niet bij kunt, vervangt slijtageonderdelen en controleert of het toestel nog levert wat het moet leveren. Bij de meeste hoorcentra hoort die service bij de aankoop.

Goed onderhoud rekt de levensduur, maar geen enkel toestel gaat eeuwig mee. Na 5 jaar heb je in België opnieuw recht op RIZIV-terugbetaling voor een nieuw toestel. Hoe dat werkt, lees je in ons artikel over het hernieuwen van je hoorapparaat. En wil je weten wat je kunt doen als je toestel ondanks alle zorg toch stuk gaat of verloren raakt, bekijk dan ons artikel over garantie en verzekering.